Góc phụ huynh | Soroban
Con tính chậm, hay mắc lỗi:
bố mẹ có thể làm gì
“Con tính mất nhiều thời gian”, “Hiểu bài rồi mà vẫn mất điểm vì lỗi bất cẩn”. Đây là những băn khoăn chúng tôi thường nghe từ phụ huynh có con học tiểu học. Bài viết tổng hợp từ kinh nghiệm ở lớp: nguyên nhân khiến con tính chậm, các loại lỗi bất cẩn và cách giảm bớt, những việc có thể làm ở nhà, và Soroban giúp được gì.
Tính chậm, hay sai. Phần lớn cả hai đều là vấn đề của sự thành thạo và cách làm, chứ không phải năng lực. Nếu biết con mất thời gian ở đâu, mắc loại lỗi nào, thì sẽ có cách giải quyết. Nếu con sợ môn Toán nói chung, mời xem thêm bài Vì sao Soroban giúp trẻ sợ Toán.
Những nguyên nhân thường gặp khiến con tính chậm
| Nguyên nhân | Biểu hiện |
|---|---|
| “Còn mấy nữa thì đủ 10” chưa chắc | Với 7＋5, con vẫn đếm bằng ngón tay |
| Bảng cửu chương chưa thuộc chắc | Đến 7×8 thì dừng lại, hoặc đọc lại từ đầu |
| Các bước cộng có nhớ, trừ có mượn | Loay hoay qua lại giữa hàng đơn vị và hàng chục |
| Viết chữ số mất thời gian | Viết quá nắn nót, thứ tự nét và hình dạng chữ số chưa ổn định |
| Đọc đề mất thời gian | Với bài toán có lời văn, con không hiểu đề hỏi gì |
Nhiều nhất là “còn mấy nữa thì đủ 10” và bảng cửu chương. Khi những điều này bật ra ngay, các phép tính khác cũng nhanh hơn hẳn.
Các loại lỗi bất cẩn và cách giảm bớt
Chỉ nhắc “cẩn thận vào” thì lỗi khó mà giảm. Con đường ngắn nhất là biết con mắc loại lỗi nào và áp dụng cách khắc phục phù hợp với lỗi đó.
- Chép sai đề: Chép số từ đề bài vào vở bị sai. → Chép xong, lấy ngón tay chỉ và đối chiếu lại với đề.
- Cách viết chữ số: 0 và 6, 1 và 7, 4 và 9 dễ nhầm. → Thống nhất hình dạng từng chữ số và viết cẩn thận.
- Quên viết số nhớ: Quên viết số “1” nhỏ. → Quy định chỗ viết số nhớ.
- Nhìn sót dấu: Khi cộng và trừ lẫn nhau, con nhìn nhầm dấu. → Đánh dấu vào các dấu phép tính trước khi làm.
- Lệch hàng: Khi đặt tính, các cột dọc bị lệch. → Dùng vở ô ly, viết thẳng hàng theo từng hàng số.
Xem lại bài kiểm tra và đếm cùng một lỗi lặp lại bao nhiêu lần, quý phụ huynh sẽ thấy thói quen của con.
Những việc có thể làm ở nhà
- Trò chơi “bạn thân của 10”: Người lớn nói “7”, con trả lời “3”. Có thể chơi trong xe hay lúc tắm.
- Hỏi bảng cửu chương không theo thứ tự: Có bé đọc theo thứ tự thì thuộc, nhưng hỏi ngẫu nhiên lại không bật ra. Hãy thử hỏi đảo thứ tự: “7×8 bằng mấy?”.
- So thời gian với “chính con hôm qua”: Thay vì so với bạn, “nhanh hơn hôm qua mấy giây” sẽ giữ được động lực lâu hơn.
- Kiểm tra lại có trọng tâm: Thay vì “xem lại hết đi”, chỉ kiểm tra “số đã chép” và “đáp án đã ghi” sẽ dễ duy trì và hiệu quả hơn.
Soroban giúp được gì
- Nhìn thấy các nhóm số
Trên bàn tính, hạt trên là 5, mỗi hạt dưới là 1. “Nhóm 5 và nhóm 10” hiện ra qua vị trí các hạt, nên “còn mấy nữa thì đủ 10” được ghi nhớ bằng tay và mắt.
- Không bị lệch hàng
Trên bàn tính, mỗi cột là một hàng số cố định. Dù là số lớn, con cũng khó nhầm hàng.
- Chấm bài mỗi buổi, rèn độ chính xác
Ở lớp, giáo viên chấm bài ngay tại chỗ. Sai là làm lại ngay, nên con hình thành thói quen “tính cho đúng”.
- Làm bài trong thời gian quy định
Mỗi phần thi gồm 15 bài trong 7 phút. Trải nghiệm làm bài có ý thức về thời gian cũng sẽ phát huy khi làm bài kiểm tra ở trường.
- Rồi tiến tới tính nhẩm (Anzan)
Khi đã thuần thục chuyển động của hạt, con có thể hình dung bàn tính trong đầu để tính (Cơ chế của tính nhẩm kiểu Soroban).
Chơi với bàn tính SorobanLuyện đặt số trên bàn tính trên màn hình (miễn phí cho mọi người)
Những điều chỉ Soroban thì chưa đủ
Soroban là môn học xây “nền tảng tính toán”. Đọc hiểu bài toán có lời văn, hình học, đơn vị đo… là những điều con học qua giờ học và bài tập ở trường. Khi tính toán nhanh và chính xác, con sẽ có thêm thời gian cho những bài cần suy nghĩ.
Câu hỏi thường gặp
Con tính chậm có phải do năng lực không?
Phần lớn không phải do năng lực, mà do sự thành thạo và cách làm. Khi “còn mấy nữa thì đủ 10” và bảng cửu chương bật ra ngay, con sẽ tính nhanh hơn hẳn.
Lỗi bất cẩn chỉ cần nhắc nhở là hết phải không?
Chỉ nhắc “cẩn thận vào” thì khó mà hết. Con đường ngắn nhất là tìm xem con hay mắc loại lỗi nào – chép sai đề, cách viết chữ số… – rồi áp dụng cách khắc phục phù hợp với lỗi đó.
Học Soroban thì con có bị quên cách đặt tính ở trường không?
Không. Cách đặt tính được học trong giờ học ở trường. Khi cảm giác về số và tốc độ tính toán phát triển nhờ Soroban, việc đặt tính cũng trôi chảy hơn. Chúng tôi cũng trả lời điều này trong bài Học Soroban có vô ích không?.
Bắt đầu từ lớp lớn thì có tính nhanh lên được không?
Được. Có những học sinh bắt đầu từ lớp lớn hoặc THCS. Nhờ đã có nền tảng bảng cửu chương và cộng có nhớ, nhiều bé tiến bộ rất nhanh.
Sau bao lâu thì con tính nhanh hơn?
Mỗi bé mỗi khác. Dù chỉ học mỗi tuần một buổi, cứ tiếp tục thì con sẽ dần nhanh và chính xác hơn. Nếu luyện thêm ở nhà 5–10 phút mỗi ngày, con sẽ tiến bộ nhanh hơn tương ứng (Luyện Soroban tại nhà).
Tính nhanh sẽ đến sau khi tính đúng đó!
Người viết bài
Taito MoritaHiệu trưởng Kodomo School (Công ty Morita Group)
Thầy kế thừa "Morita Juku" được thành lập tại Toyohashi năm 1972. Thông qua Soroban, Thư pháp và Mỹ thuật tại khoảng 90 lớp học ở Aichi, Shizuoka và trung tâm tại Hà Nội (Việt Nam), thầy nuôi dưỡng ở các con "sức mạnh tin vào chính mình". Thầy cũng diễn thuyết và tổ chức hội thảo về giáo dục.
Lời chào của thầy hiệu trưởngDiễn thuyết & hội thảoCập nhật: 8/10/2026
Góc phụ huynh
Bài viết về Soroban
Tìm lớp học
Lớp Soroban tại thành phố của quý phụ huynh
Hãy bắt đầu với buổi học thử miễn phí
Học thử Soroban và Thư pháp miễn phí (khoảng 20 phút, chỉ cần mang theo bút viết). Học thử Mỹ thuật 40 phút, phí 1.000 yên (không cần mang gì). Quý phụ huynh hãy cùng bé cảm nhận không khí lớp học và xem bé có hợp với giáo viên không nhé.