Đến nội dung chính
Kodomo SchoolSoroban, Thư pháp & Mỹ thuật

Góc phụ huynh | Soroban

Luyện Soroban tại nhà:
cách dùng video, ứng dụng và phiếu bài tập

“Muốn cho con luyện thêm ở nhà, nhưng nên làm gì?” “Video và ứng dụng Soroban có dùng được không?”. Luyện tập ở nhà chỉ cần 5–10 phút mỗi ngày là đủ. Từ kinh nghiệm ở lớp, chúng tôi chia sẻ cách dùng video, ứng dụng và phiếu bài tập sao cho hợp lý, cùng những lời động viên giúp các con duy trì.

Trả lời ngắn gọn: luyện Soroban (bàn tính Nhật Bản) ở nhà, mỗi ngày 5–10 phút là đủ.Với video, bí quyết là không chỉ “xem”, mà vừa dừng video vừa cùng gảy bàn tính theo. Ứng dụng phù hợp để luyện tính nhẩm và đọc số, nhưng cách dùng ngón tay thì chỉ học được trên bàn tính thật. Hãy dùng video, ứng dụng và phiếu bài tập theo đúng mục đích của từng thứ.

Khi con bắt đầu học Soroban, nhiều phụ huynh tự hỏi “Có nên cho con luyện thêm gì ở nhà không?”. Gần đây có rất nhiều video và ứng dụng Soroban. Nếu dùng khéo, việc luyện ở nhà sẽ rất vui. Nhưng tùy cách dùng, cách đặt ngón tay mà con đã học ở lớp cũng có thể bị sai lệch. Ở đây, chúng tôi xin chia sẻ thời gian luyện ở nhà hợp lý và cách phân chia giữa video, ứng dụng và phiếu bài tập.

Luyện ở nhà bao nhiêu là đủ?

Không cần nhiều thời gian. Điều quan trọng là lặp lại đều đặn, dù chỉ trong thời gian ngắn. Mỗi ngày 5 phút giúp đôi tay nhớ cách gảy hạt tốt hơn nhiều so với dồn 1 tiếng vào cuối tuần.

Độ tuổiMỗi ngàyNội dung nên luyện
Lớp lá mẫu giáo – lớp 1Khoảng 5 phútĐặt số và đọc số; “bạn thân của 5 và 10” (thêm mấy nữa thì thành 5, thành 10?)
Lớp 2–35–10 phútVài bài trong phần đã học ở lớp; phép cộng có nhớ, phép trừ có mượn
Từ lớp 410–15 phútBài tập đúng cấp kyu của con, có bấm giờ; trước kỳ thi lên cấp thì luyện nhiều hơn một chút

Để con tự bắt đầu mà không cần nhắc “Con luyện đi”, hãy cố định một khung giờ (trước bữa tối, sau khi tắm, v.v.) thì sẽ dễ duy trì hơn. Những hôm con mệt hay không có hứng, làm 1 bài thôi cũng được.

Cách chọn và xem video Soroban

Điểm hay của video là có thể dừng lại để xem động tác ngón tay của giáo viên bao nhiêu lần cũng được. Những chỗ ở lớp con “tưởng là đã hiểu”, xem lại trên video sẽ thấy rõ ràng hơn. Khi chọn video, hãy để ý 3 điểm sau.

  1. Nhìn rõ động tác ngón tay

    Chọn video quay cận cảnh bàn tay, để thấy rõ khi nào dùng ngón cái, khi nào dùng ngón trỏ.

  2. Cùng cách dạy với lớp con đang học

    Cách dạy Soroban (cách dùng ngón tay, các bước cộng trừ, cách đọc khi tính) ở mỗi lớp hơi khác nhau. Xem video theo cách khác có thể làm con bối rối, nên nếu được hãy chọn video của chính lớp con đang học, hoặc video theo đúng phương pháp mà lớp đang dùng.

  3. Bắt đầu từ tốc độ chậm

    Bắt chước video quá nhanh, ngón tay không theo kịp và động tác đúng sẽ bị sai. Nên xem từ những video hướng dẫn chậm trước.

Khi xem, hãy lặp lại “xem → dừng → làm y như vậy trên bàn tính của mình”. Bắt chước nhiều lần một phép tính sẽ nhớ lâu hơn hẳn so với bật video chạy liên tục. Các trang video thường tự động phát sang video khác, nên với các bé nhỏ, người lớn nên xem cùng cho yên tâm.

Khi luyện bằng ứng dụng, trang web

Có nhiều ứng dụng Soroban và trang web cho phép chơi với bàn tính trên màn hình. Ưu điểm lớn là các con thấy vui. Tuy nhiên, bàn tính trên màn hình không giúp con học được cách dùng ngón tay của bàn tính thật (ngón cái gảy lên, ngón trỏ gảy xuống). Dưới đây là gợi ý cách phân chia.

Việc phù hợp với ứng dụng, trang webViệc nên làm trên bàn tính thật
Đọc và ghi số (nhìn hạt bàn tính rồi nói ra số)
Tính nhẩm như Flash Anzan, tính theo đọc số
Luyện tính như bảng cửu chương, bảng tính 100 ô
Luyện gảy hạt (cách dùng ngón tay)
Phép cộng có nhớ, phép trừ có mượn
Phép nhân, phép chia

Kể cả những hôm chơi ứng dụng, cuối buổi hãy làm vài bài trên bàn tính thật để động tác tay và “bàn tính trong đầu” kết nối với nhau. Hãy quy định thời gian để con không nhìn màn hình quá lâu.

Khi luyện bằng phiếu bài tập

Phiếu bài tập phù hợp nhất để luyện trước kỳ thi lên cấp và để kiểm tra “con đang vướng ở đâu”.

  • Chọn bài đúng cấp kyu của con: bài quá khó sẽ làm con mất hứng. Mức làm đúng khoảng 8–9 phần 10 là độ khó vừa phải.
  • Thỉnh thoảng bấm giờ: kỳ thi là cuộc đua với thời gian. Không cần lần nào cũng bấm giờ, nhưng khi con đã quen thì hãy thử.
  • Chữa bài cùng con: bài làm sai, cho con làm lại trên bàn tính thì con sẽ tự thấy mình sai ở đâu.

Kodomo School công bố miễn phí phiếu bài tập Soroban theo đúng dạng đề thi lên cấp (từ 10 kyu đến 4 kyu, mỗi cấp 3 đề, có đáp án). Chỉ cần in ra khổ A4 là dùng được ngay.

Lời động viên để con duy trì

Việc luyện ở nhà có duy trì được hay không phụ thuộc rất nhiều vào lời nói của người lớn xung quanh.

  • Tìm điểm con làm tốt và nói ra thành lời: “Bài này con làm nhanh hơn lần trước rồi”, “Ngón tay con gảy đẹp quá”. Khen sự cố gắng hơn là kết quả.
  • Không trách khi con làm sai: lỗi sai là manh mối quý giá cho biết con cần luyện thêm chỗ nào.
  • Ngón tay đúng quan trọng hơn tốc độ: tốc độ sẽ tự đến khi động tác đúng được lặp lại.
  • Việc dạy cứ yên tâm giao cho lớp: bố mẹ không biết Soroban cũng hoàn toàn không sao. Hãy khuyến khích con hỏi giáo viên: “Mình hỏi cô nhé”.
Tại Kodomo School, bài tập về nhà môn Soroban không bắt buộc; giáo viên trao đổi với con và giao bài phù hợp với từng con. Mỗi buổi học giáo viên chấm bài ngay tại chỗ, nên dù chỉ học 1 buổi/tuần, các con vẫn tiến bộ đều đặn. Khi muốn luyện ở nhà, phụ huynh có thể dùng video hướng dẫn của trường. Video hướng dẫn trên YouTube gồm 15 video (kèm video bài luyện): các cặp số thành 10, cộng trừ có nhớ với 5 và 10, cộng trừ có nhớ hai bước, phép nhân 2 chữ số × 1 chữ số, v.v. Cùng cách dạy với ở lớp nên các con luyện mà không bị bối rối.
Video hướng dẫn Soroban15 video: cộng có nhớ, trừ có mượn, phép nhân, v.v. Chơi với SorobanLuyện đặt số trên bàn tính màn hình (miễn phí cho mọi người)

Học sinh đang theo học tại lớp còn có Phòng luyện tập Soroban dành riêng cho hội viên, với Flash Anzan, tính theo đọc số, luyện thi lên cấp, v.v. (chi tiết xin hỏi giáo viên của lớp hoặc văn phòng trụ sở).

Câu hỏi thường gặp

Không luyện mỗi ngày thì con có tiến bộ không?

Có chứ. Kodomo School học 1 buổi 60 phút mỗi tuần, giáo viên giao bài phù hợp với từng bé, nên chỉ học ở lớp các con vẫn tiến bộ đều. Luyện thêm một chút ở nhà thì sẽ tiến nhanh hơn. Chỉ cần nghĩ “mỗi ngày 5 phút” là đủ.

Nhà không có bàn tính. Có nên mua trước không?

Đợi đến khi quyết định nhập học cũng được. Buổi học thử miễn phí chỉ cần mang dụng cụ viết, bàn tính do lớp chuẩn bị. Khi nhập học, quý phụ huynh có thể mua tại lớp (khuyên dùng loại 23 cột).

Bố mẹ không biết Soroban. Có dạy con ở nhà được không?

Không cần dạy. Ở nhà chỉ cần “cùng xem video” và “khen những chỗ con làm được” là đủ. Chỗ nào chưa hiểu, hãy khuyến khích con hỏi giáo viên ở lớp.

Cách làm trong video khác với cách ở lớp.

Soroban có thể hơi khác nhau về cách dùng ngón tay và các bước tùy từng lớp. Khi phân vân, hãy ưu tiên cách đã học ở lớp. Video hướng dẫn của Kodomo School dùng đúng cách dạy ở lớp.

Chỉ dùng ứng dụng thì con có học được Soroban không?

Ứng dụng giúp luyện tính nhẩm và đọc số, nhưng cách dùng ngón tay để gảy hạt thì chỉ học được trên bàn tính thật. Nên phân chia: ứng dụng để “vui chơi và tính nhẩm”, bàn tính thật để “luyện ngón tay và tính toán”.

Wakuma

Mỗi ngày một chút, cùng gảy bàn tính lách cách nào!

Taito Morita

Người viết bài

Taito MoritaHiệu trưởng Kodomo School (Công ty Morita Group)

Thầy kế thừa "Morita Juku" được thành lập tại Toyohashi năm 1972. Thông qua Soroban, Thư pháp và Mỹ thuật tại khoảng 90 lớp học ở Aichi, Shizuoka và trung tâm tại Hà Nội (Việt Nam), thầy nuôi dưỡng ở các con "sức mạnh tin vào chính mình". Thầy cũng diễn thuyết và tổ chức hội thảo về giáo dục.

Hãy bắt đầu với buổi học thử miễn phí

Học thử Soroban và Thư pháp miễn phí (khoảng 20 phút, chỉ cần mang theo bút viết). Học thử Mỹ thuật 40 phút, phí 1.000 yên (không cần mang gì). Quý phụ huynh hãy cùng bé cảm nhận không khí lớp học và xem bé có hợp với giáo viên không nhé.