Đến nội dung chính
Kodomo SchoolSoroban, Thư pháp & Mỹ thuật

Góc phụ huynh | Học thêm và nuôi dạy con

Môn học phù hợp với trẻ khó tập trung lâu
và cách chọn

“Con làm bài tập chưa được 5 phút đã chán.” “Con rất dễ bị phân tâm.” Khả năng tập trung không phải là tính cách, mà là năng lực lớn lên qua trải nghiệm. Từ kinh nghiệm ở lớp học, chúng tôi chia sẻ lý do trẻ khó tập trung lâu, điểm chung của các môn học giúp rèn sự tập trung, sự khác nhau giữa kiểu tập trung được rèn qua Soroban, Thư pháp và Mỹ thuật, cùng những việc có thể làm ở nhà.

Trả lời ngắn gọn: sự tập trung lớn lên nhờ những môn học có đủ “thời gian ngắn”, “mục tiêu rõ ràng” và “kết quả thấy ngay tại chỗ”. Thay vì bắt con ngồi lâu, việc lặp lại “tập trung trong thời gian ngắn và làm xong” sẽ giúp con tiến bộ hơn.Cũng có cách chọn như: trẻ khó ngồi yên thì bắt đầu từ môn vận động tay hoặc cơ thể, trẻ hay say mê điều mình thích thì bắt đầu từ môn thể hiện bản thân.

Những lý do thường gặp khiến trẻ khó tập trung lâu

Chúng tôi thường được phụ huynh tâm sự “con tôi không có khả năng tập trung”. Nhưng khi quan sát ở lớp, không có trẻ nào là không thể tập trung. Chỉ là có “lý do” khiến con chưa tập trung được mà thôi.

  • Quá khó hoặc quá dễ: Cả hai đều khiến con nhanh chán. Trẻ tập trung nhất khi bài tập ở mức cố gắng một chút là làm được.
  • Không biết phải làm gì: Khi không thấy mục tiêu, tay sẽ dừng lại. Khi thấy được điểm kết thúc như “chỉ một trang này thôi”, con sẽ bắt tay vào làm.
  • Xung quanh có thứ gây xao nhãng: Ti vi, điện thoại, đồ chơi trên bàn. Môi trường như vậy thì người lớn cũng không tập trung được.
  • Mệt, buồn ngủ, đói bụng: Khả năng tập trung bị ảnh hưởng rất nhiều bởi thể trạng.
  • Ở độ tuổi này, tập trung ngắn là điều tự nhiên: Trẻ mầm non và các lớp đầu tiểu học không thể làm một việc trong thời gian dài là chuyện bình thường.

Nói cách khác, sự tập trung không phải là “có hay không có”, mà nhờ tích lũy những trải nghiệm có đủ điều kiện để dễ tập trung, nó sẽ dần dài hơn và sâu hơn. Môn học ngoại khóa là nơi tạo ra khoảng thời gian có đủ những điều kiện đó mỗi tuần.

4 điểm chung của môn học giúp rèn sự tập trung

  1. Thời gian được chia rõ ràng

    Bắt đầu bằng “Chuẩn bị, bắt đầu!” và có điểm kết thúc rõ ràng. Đây là bài luyện tập trung cao độ trong thời gian ngắn.

  2. Mục tiêu nhìn thấy được

    Một tờ, một trang, một tác phẩm. Khi thấy được “làm đến đây là xong”, con sẽ làm đến cùng.

  3. Vận động tay hoặc cơ thể

    Khoảng thời gian chỉ nghe hay chỉ nhìn là lúc trẻ khó tập trung. Khi tay đang hoạt động, tâm trí sẽ hướng vào việc trước mắt.

  4. Biết kết quả ngay và được ghi nhận

    Chấm bài tại chỗ, một lời “chỗ này đẹp đấy”. Khi kết quả của sự cố gắng được phản hồi ngay, cảm giác “lần sau làm tiếp” sẽ được duy trì.

Tại Kodomo School, lớp Soroban (bàn tính Nhật Bản) và Thư pháp học 1 buổi 60 phút/tuần, lớp Mỹ thuật 1 buổi 80 phút/tuần. Không phải làm cùng một việc suốt 60 phút, mà giáo viên quan sát từng bé để đổi bài tập hoặc cho các bé nhỏ nghỉ giải lao. Mỗi khi xong một bài là được chấm ngay tại chỗ, nên con có rất nhiều lần “làm được rồi”.

Kiểu tập trung khác nhau được rèn qua Soroban, Thư pháp và Mỹ thuật

Cùng gọi là “tập trung”, nhưng kiểu tập trung được rèn luyện sẽ khác nhau tùy môn học.

SorobanThư phápMỹ thuật
Kiểu tập trungTính giờ, nhanh và chính xác. Tập trung cao độ trong thời gian ngắnChỉnh tư thế, viết cẩn thận từng nét. Tập trung trong tĩnh lặngSay mê điều mình thích. Tập trung kiểu đắm chìm
Tình huống ở lớpLuyện giải bài có tính giờ; “tính nghe đọc” (yomiage-zan) – gảy hạt bàn tính trong khi nghe giáo viên đọc sốNhìn kỹ chữ mẫu rồi viết. Trọn quy trình từ chuẩn bị bút lông đến dọn dẹp80 phút sáng tác. Cùng xem tác phẩm của nhau
Trẻ dễ phù hợpTrẻ hào hứng khi có tính giờ hay mục tiêu, trẻ thích con sốTrẻ thích khoảng thời gian yên tĩnh, trẻ muốn làm cẩn thậnTrẻ thích vẽ và làm đồ thủ công, trẻ muốn tự quyết định

“Tính nghe đọc” trong Soroban là bài luyện tính những con số nghe được bằng tai mà tay không dừng lại. Nó rèn sự tập trung khi lắng nghe, nên cũng giúp con nghe thầy cô giảng bài ở trường. Thư pháp bắt đầu từ việc chỉnh cách ngồi, cách cầm bút chì và bút lông, nên con hình thành được tư thế học tập. Với Mỹ thuật, chính trải nghiệm say mê đến quên cả thời gian sẽ trở thành nền tảng để tập trung vào những việc khác.

Xem thêm tại Lợi ích và tác dụng của Soroban, Môn học giúp chữ đẹp hơn: điều thay đổi nhờ Thư pháp và Lợi ích khi cho con học lớp vẽ, lớp Mỹ thuật.

Theo kiểu trẻ: con như thế này thì hợp môn như thế này

Khó ngồi yênCác môn vận động (bơi lội, thể dục…) cũng là lựa chọn tốt. Trong các môn phải ngồi, Soroban với nhiều thao tác tay và thời gian được chia ngắn thường phù hợp.
Thích gì thì làm hàng giờHãy chọn môn phát huy niềm “thích” đó. Nếu con thích vẽ và làm đồ thủ công thì chọn Mỹ thuật. Trải nghiệm say mê cũng dẫn đến sự tập trung vào những việc khác.
Dễ xao nhãng, không quen làm cẩn thậnThư pháp: chỉnh tư thế, chuẩn bị dụng cụ, viết từng nét một. Quy trình làm việc điềm tĩnh này sẽ trở thành thói quen mỗi tuần.
Tập trung được nhưng không duy trì đượcMôn học có mục tiêu nhìn thấy được và tăng dần từng bước, như các cấp kyu của Soroban. “Tiếp theo là cấp ◯ kyu” sẽ trở thành động lực để tiếp tục.

Nếu còn phân vân, tốt nhất là đi học thử. Nếu sau buổi học thử con nói “con muốn học nữa”, đó chính là dấu hiệu môn học phù hợp với con.

Những việc có thể làm ở nhà

  1. Chia thời gian thành từng đoạn ngắn: Thay vì “cố gắng 30 phút”, hãy “làm 10 phút rồi nghỉ”. Dùng đồng hồ hẹn giờ giúp con thấy điểm kết thúc và dễ bắt tay vào làm.
  2. Trên bàn chỉ để thứ đang dùng: Tắt ti vi, để điện thoại sang phòng khác. Chỉ cần giảm bớt những thứ lọt vào mắt là con đã dễ tập trung hơn.
  3. Quyết định mục tiêu trước khi bắt đầu: “Hôm nay làm đến trang này”. Cùng con quyết định điểm kết thúc rồi mới bắt đầu.
  4. Làm xong thì ghi nhận việc con đã tập trung: Thay vì “con làm đúng rồi”, hãy nói “con tập trung ghê”. Khi bản thân việc tập trung được khen, lần sau con cũng sẽ cố tập trung.
  5. Ngủ sớm, dậy sớm, ăn sáng: Nền tảng quan trọng nhất của sự tập trung là thể trạng.

Câu hỏi thường gặp

Con tập trung được khoảng bao nhiêu phút là bình thường?

Tùy độ tuổi và nội dung đang làm mà khác nhau rất nhiều. Với bé lớp lá mẫu giáo, ngồi nghe được khoảng 10 phút là một mốc tham khảo. Nhiều bé có thể làm rất lâu với điều mình thích, nên quý phụ huynh hãy để ý xem “con tập trung được với việc gì”.

Con khó tập trung lâu thì có theo được buổi học 60 phút không?

Được ạ. Giáo viên sẽ vừa quan sát vừa đổi bài tập hoặc cho con nghỉ giải lao. Trước hết, quý phụ huynh hãy cho con đến buổi học thử miễn phí (khoảng 20 phút) để xem tình hình của con.

Trẻ có lo ngại về phát triển có thể theo học không?

Quý phụ huynh hãy trao đổi với chúng tôi. Giáo viên cũng được học về sự phát triển của trẻ trong các khóa đào tạo. Văn phòng trụ sở và giáo viên sẽ cùng suy nghĩ cách học phù hợp với con.

Trò chơi điện tử và điện thoại có hại cho sự tập trung không?

Trẻ tập trung được vào trò chơi là trẻ đã có khả năng tập trung. Vấn đề là không có giới hạn thời gian. Tập đặt ra quy tắc như “đến mấy giờ” và tuân thủ cũng là bài luyện tập trung cho những việc khác.

Wakuma

“Chuẩn bị, bắt đầu!” và tập trung hết mình. Làm được rồi thì cùng vui nhé!

Taito Morita

Người viết bài

Taito MoritaHiệu trưởng Kodomo School (Công ty Morita Group)

Thầy kế thừa "Morita Juku" được thành lập tại Toyohashi năm 1972. Thông qua Soroban, Thư pháp và Mỹ thuật tại khoảng 90 lớp học ở Aichi, Shizuoka và trung tâm tại Hà Nội (Việt Nam), thầy nuôi dưỡng ở các con "sức mạnh tin vào chính mình". Thầy cũng diễn thuyết và tổ chức hội thảo về giáo dục.

Hãy bắt đầu với buổi học thử miễn phí

Học thử Soroban và Thư pháp miễn phí (khoảng 20 phút, chỉ cần mang theo bút viết). Học thử Mỹ thuật 40 phút, phí 1.000 yên (không cần mang gì). Quý phụ huynh hãy cùng bé cảm nhận không khí lớp học và xem bé có hợp với giáo viên không nhé.