Môn học giúp con viết chữ đẹp
Thư pháp & luyện chữ thay đổi điều gì, như thế nào?

Lý do thật sự khiến chữ không đẹp lên

Khi phụ huynh tâm sự “con tôi viết chữ xấu lắm”, trước khi nhìn vào chữ, chúng tôi nhìn vào cách con cầm bút chì và cách con ngồi. Hầu hết các con viết chữ khó đọc đều cầm bút quá sâu, ngón cái nhô ra phía trước, hoặc cúi mặt quá sát giấy. Cầm bút không đúng thì không thể kéo nét theo hướng mình muốn. Nói cách khác, không phải con viết xấu, mà con đang viết với cách cầm bút khó viết.

Phổ biến tiếp theo là thứ tự nét. Thứ tự nét lộn xộn thì hình chữ mỗi lần một khác, chữ không ổn định. Và cuối cùng là “hình chữ”. Nét dọc của chữ 「口」 (nghĩa: “miệng”) hơi hướng vào trong, nét cuối của chữ 「大」 (nghĩa: “lớn”) phải hất ra. Những quy tắc về hình chữ như thế này, không được dạy thì không nắm được. Giờ tập viết (shosha) ở trường có thời gian hạn chế, nên các con thường không được chỉ dẫn kỹ đến từng em như vậy.

4 điều thay đổi nhờ Thư pháp & luyện chữ

1. Cách cầm bút

   Chúng tôi sửa cách cầm bút chì trước tiên. Bé càng nhỏ càng sửa nhanh. Khi cầm bút đúng, nét chữ chắc hơn và lực bút cũng ổn định.

2. Tư thế

   Thẳng lưng, vị trí đặt giấy, cách đặt khuỷu tay. Tư thế không chỉ liên quan đến chữ mà còn đến sự tập trung. “Giờ viết là giờ ngồi yên” cũng phát huy tác dụng khi con học ở nhà.

3. Thứ tự nét

   Viết đúng thứ tự nét thì hình chữ tự nhiên cân đối. Các con vừa viết vừa đối chiếu thứ tự nét của các chữ Hán học ở trường với mẫu chữ.

4. Hình chữ

   “Dừng – móc – hất” (tome, hane, harai), độ dài nét, khoảng trống trong chữ. Con rèn được “năng lực quan sát”: nhìn kỹ mẫu chữ và tìm ra chữ của mình khác ở đâu.

Bút chì và bút lông: vai trò của từng loại

Nếu muốn “chữ trong vở đẹp hơn” thì bút chì tác động trực tiếp. Nhưng khi con học được cách điều chỉnh lực ở nét “hất” bằng bút lông, nét bút chì cũng thay đổi. Học cả hai sẽ bổ trợ cho nhau. Vì vậy, Kodomo School dạy cả hai dưới tên gọi “Kakikata Shodo”.

Mất bao lâu thì thay đổi?

Chữ thay đổi vào khoảnh khắc chính con cảm thấy “mình viết đẹp rồi”. Vì thế, thay vì bị nói “chữ xấu” ở nhà, con cần trải nghiệm được khen “chỗ này đẹp này” ở lớp.

Trẻ thuận tay trái, trẻ ghét viết, bắt đầu từ lớp lớn

Trẻ thuận tay trái: con vẫn cầm bút chì bằng tay trái, chúng tôi điều chỉnh cách cầm và cách đặt giấy. Với bút lông, chúng tôi trao đổi với con, có bé luyện bằng tay phải. Chúng tôi không bao giờ ép con đổi tay.

Trẻ ghét viết chữ: lý do thường là “chữ xấu nên không muốn ai nhìn thấy”. Ở lớp, trước tiên chúng tôi sửa cách cầm bút để con cảm nhận được “mình kéo được nét rồi”. Bắt đầu từ những “Con làm được rồi!” nhỏ, con sẽ không còn ngại viết nữa.

Bắt đầu từ lớp lớn, THCS: không muộn. Các con hiểu nhanh, nên chỉ cần sửa được thói quen cầm bút, nhiều con tiến bộ rõ rệt sau nửa năm. Học sinh THCS còn học cả chữ hành thư (gyosho).

Những điều có thể làm ở nhà

1. Chỉ nhìn cách cầm bút: thay vì chữ đẹp hay xấu, chỉ nhắc con về cách cầm bút và tư thế. “Con cầm bút nghiêng đúng rồi đấy”.
2. Tạo thời gian viết chậm: dù chỉ lúc viết tên, hãy nói “viết chậm cũng được”. Tốc độ sẽ đến sau.
3. Tìm “chỗ này đẹp”: chỉ một chữ cũng được, hãy nói ra điểm tốt. Chữ thay đổi từ chính những chữ được khen.
4. Thói quen nhìn mẫu chữ: đặt mẫu chữ hoặc sách của lớp trên bàn học ở nhà, con sẽ quen nhìn mẫu.

Câu hỏi thường gặp

Từng nét, từng nét, thật cẩn thận. Chữ đẹp là báu vật theo con suốt đời đấy.

Người viết bài

Taito MoritaHiệu trưởng Kodomo School (Công ty Morita Group)

Thầy kế thừa "Morita Juku" được thành lập tại Toyohashi năm 1972. Thông qua Soroban, Thư pháp và Mỹ thuật tại khoảng 90 lớp học ở Aichi, Shizuoka và trung tâm tại Hà Nội (Việt Nam), thầy nuôi dưỡng ở các con "sức mạnh tin vào chính mình". Thầy cũng diễn thuyết và tổ chức hội thảo về giáo dục.

Lời chào của thầy hiệu trưởngDiễn thuyết & hội thảoCập nhật: 11/10/2026