Đến nội dung chính
Kodomo SchoolSoroban, Thư pháp & Mỹ thuật

Góc phụ huynh | Thư pháp

Nên học Thư pháp từ mấy tuổi?
Từ bút chì đến bút lông, theo trình tự vừa sức

Câu trả lời ngắn gọn: luyện chữ bằng bút chì từ năm lớp lá mẫu giáo, còn bút lông (với mực) từ khoảng tháng 1 của năm lớp lá. Có một trình tự vừa sức, không đưa bút lông cho con ngay từ đầu. Chúng tôi xin chia sẻ các con học gì và học thế nào ở từng độ tuổi.

Trả lời ngắn gọn: gợi ý là luyện chữ bằng bút chì từ năm lớp lá mẫu giáo (5–6 tuổi), còn bút lông (với mực) từ khoảng tháng 1 của năm lớp lá.Nếu con học đúng cách cầm bút và tư thế ngồi ngay từ lúc bắt đầu viết hiragana, nét chữ sau này sẽ khác hẳn. Bắt đầu từ tiểu học cũng không muộn.

Từ mấy tuổi có thể bắt đầu?

Thư pháp & luyện chữ Nhật (Kakikata Shodo) có thể bắt đầu từ khoảng năm lớp lá mẫu giáo, khi con bắt đầu thích chữ hiragana. Ở giai đoạn này, quan trọng hơn việc viết đẹp là cách cầm bút chì đúng và tư thế ngồi. Thói quen cầm bút sai một khi đã hình thành thì mất nhiều thời gian để sửa. Nếu con nắm được “khuôn mẫu” đúng trước khi vào tiểu học, giờ tập viết và chữ trong vở ở trường sẽ nhẹ nhàng hơn hẳn.

Bút lông (với mực) thường bắt đầu từ khoảng tháng 1 của năm lớp lá. Mực dễ dây bẩn quần áo, bàn học, và việc chuẩn bị, dọn dẹp dụng cụ cũng cần sự bình tĩnh, nên tại Kodomo School, chúng tôi cho con bắt đầu theo từng bước, vừa làm vừa quan sát tình hình của con.

Tại Kodomo School, các con có thể nhập học từ năm lớp lá mẫu giáo. Trong năm lớp lá, các con vừa luyện viết hiragana đúng bằng bút chì, vừa làm quen với cách dùng dụng cụ và thói quen ngồi yên vào bàn qua bút lông dạ và “thư pháp nước” (viết bằng nước). Từ tháng 1 của năm lớp lá trở đi, các con bắt đầu luyện tập thực sự với mực. Bút lông dạ và dụng cụ thư pháp nước do lớp chuẩn bị.

Bút chì → bút lông dạ → viết bằng nước → bút lông mực: trình tự vừa sức

  1. Bút chì (viết bút chì): cách cầm bút đúng, tư thế, thứ tự nét. Các con nhìn chữ mẫu và viết hiragana, katakana.
  2. Bút lông dạ: học cách điều chỉnh lực tay cho các nét “dừng, hất, phẩy” (tome, hane, harai) mà không cần dùng mực.
  3. Thư pháp nước: dùng loại giấy đặc biệt, viết bằng nước thì chữ hiện lên, khô đi thì biến mất. Luyện bao nhiêu lần cũng được, lại không bẩn.
  4. Bút lông (mực): bắt đầu cẩn thận từ việc chuẩn bị và dọn dẹp dụng cụ. Từ các nét cơ bản “dừng, hất, phẩy” → chữ mẫu → đề bài hằng tháng.

Đi theo trình tự này, hầu như không có chuyện con “ghét bút lông vì khó quá”. Được học cả luyện chữ (bút chì) lẫn thư pháp (bút lông) trong cùng một lớp cũng là một điểm mạnh của Kodomo School.

Cách học theo từng độ tuổi

Lớp lá mẫu giáo: cách cầm bút, tư thế và hiragana

Với giáo trình riêng của trường, các con học hiragana từng chữ một: tô theo nét, nhìn hình dáng chữ, bắt chước theo. Mục tiêu là để con thấy “viết chữ thật vui”. Trong năm lớp lá không có kỳ thi lên cấp; từ tháng 4 của lớp 1, các con bắt đầu thử sức lên cấp qua đề bài hằng tháng.

Lớp 1–3: kết nối với môn tập viết ở trường

Các con viết các chữ kanji học ở trường, vừa viết vừa đối chiếu thứ tự nét và hình dáng chữ với chữ mẫu. Bài tập viết của trường (như kakizome – viết chữ đầu năm mới) cũng có thể làm tại lớp. Các con có thể dự kỳ thi lên cấp kyu, lên đẳng dan ở môn viết bút lông (viết bút chì không có kỳ thi) (thi ngay tại lớp học quen thuộc).

Lớp 4–6: cân đối, và viết nhanh mà đẹp

Những chữ kanji nhiều nét, cỡ chữ và khoảng cách giữa các chữ trong một câu. Các con viết được chữ “dễ đọc” một cách nhanh chóng, cả trong vở lẫn bài kiểm tra. Số bé hướng tới đẳng dan cũng tăng lên.

THCS: hành thư, và nét chữ theo suốt cuộc đời

Ngoài khải thư (chữ chân phương), các con học thêm hành thư với nét chữ uyển chuyển. Ấn tượng từ bài nộp, bài thi, và nét chữ viết tay đẹp khi trưởng thành là tài sản theo con suốt đời. Chi tiết xin xem Lên THCS vẫn tiếp tục học.

“Shuji”, “Shodo” và “Kakikata” khác nhau thế nào?

習字 (Shuji)“Học chữ” bằng cách viết theo đúng chữ mẫu. Từ này dùng cho cả bút chì lẫn bút lông.
書道 (Shodo)Thư pháp viết bằng bút lông và mực, với tư cách một môn nghệ thuật, một “đạo”. Từ dùng trong giờ học ở THCS và khi sáng tác tác phẩm.
かきかた (Kakikata)Luyện viết đúng và đẹp bằng bút chì (viết bút chì). Nền tảng của môn tập viết (shosha) ở tiểu học.

“Kakikata Shodo” của Kodomo School có nghĩa là lớp học cả bút chì (Kakikata) lẫn bút lông (Shodo). Dù quý phụ huynh đang tìm “lớp Shuji”, “lớp Shodo” hay “lớp Kakikata”, cùng một lớp học của chúng tôi đều đáp ứng được.

Đồ cần mang và học phí

Đồ cần mangDụng cụ viết và bộ dụng cụ thư pháp (khi bắt đầu viết bút lông). Bút lông dạ và dụng cụ thư pháp nước do lớp chuẩn bị
Buổi học1 buổi/tuần, 60 phút (chế độ “giờ tự do”: đến lớp bất cứ lúc nào trong khung giờ, thường là 16:10–18:30; một số lớp mở từ 15:40)
Học phí hằng thángLớp lá và tiểu học 4.600 yên, THCS 5.500 yên (đã bao gồm thuế)
Các khoản khácPhí cơ sở vật chất 1.100 yên/tháng (gồm bảo hiểm), phí nhập học 4.800 yên (miễn phí từ bé thứ hai trong gia đình), phí giáo trình tính riêng
Học thửMiễn phí, khoảng 20 phút. Chỉ cần mang dụng cụ viết

Về những lợi ích ngoài việc chữ đẹp hơn, quý phụ huynh xem thêm tại Sức hấp dẫn và lợi ích của Thư pháp.

Câu hỏi thường gặp

Con thuận tay trái thì có sao không?

Không sao. Với bút chì, con vẫn dùng tay trái, chúng tôi điều chỉnh cách cầm bút và cách đặt giấy. Với bút lông, đôi khi chúng tôi trao đổi với con để luyện bằng tay phải. Chúng tôi không ép con đổi tay.

Mất bao lâu thì chữ của con đẹp lên?

Khi cách cầm bút và tư thế đã ổn, nhiều phụ huynh cảm thấy “nét chữ chắc hẳn lên” sau 1–2 tháng. Để chữ trong vở ở trường thay đổi, xin quý phụ huynh tính khoảng 6 tháng đến 1 năm.

Quần áo có bị bẩn không?

Những ngày dùng mực, chúng tôi khuyên mặc quần áo không ngại bẩn hoặc áo choàng. Trong năm lớp lá, các con chủ yếu dùng bút lông dạ và thư pháp nước nên không bị bẩn.

Có thể học cả Soroban lẫn Thư pháp không?

Có. Nhiều lớp mở cả Soroban và Thư pháp tại cùng một địa điểm vào các ngày khác nhau trong tuần. Buổi học thử miễn phí có thể thử cả hai cùng lúc.

Taito Morita

Người viết bài

Taito MoritaHiệu trưởng Kodomo School (Công ty Morita Group)

Thầy kế thừa "Morita Juku" được thành lập tại Toyohashi năm 1972. Thông qua Soroban, Thư pháp và Mỹ thuật tại khoảng 90 lớp học ở Aichi, Shizuoka và trung tâm tại Hà Nội (Việt Nam), thầy nuôi dưỡng ở các con "sức mạnh tin vào chính mình". Thầy cũng diễn thuyết và tổ chức hội thảo về giáo dục.

Hãy bắt đầu với buổi học thử miễn phí

Học thử Soroban và Thư pháp miễn phí (khoảng 20 phút, chỉ cần mang theo bút viết). Học thử Mỹ thuật 40 phút, phí 1.000 yên (không cần mang gì). Quý phụ huynh hãy cùng bé cảm nhận không khí lớp học và xem bé có hợp với giáo viên không nhé.