Góc phụ huynh | Thư pháp
“Shuji”, “Shodo” và “Kakikata”
khác nhau ở điểm nào?
Lớp shuji, lớp shodo, lớp kakikata – nhiều tên gọi quá, khiến phụ huynh phân vân không biết khác nhau ở đâu. Bài viết này giải thích dễ hiểu ý nghĩa của shuji, shodo, shosha, kohitsu (bút chì) và mohitsu (bút lông), cách học ở trường, và những điểm cần lưu ý khi chọn lớp cho con.
“Lớp shuji và lớp shodo, lớp nào tốt hơn?” “Lớp kakikata có khác shuji không?”. Đây là những câu hỏi chúng tôi thường nhận được từ phụ huynh đến học thử. Cách dùng các từ này hơi khác nhau tùy người và tùy vùng, nhưng thông thường được hiểu như sau.
Ý nghĩa của 5 từ
| Từ | Ý nghĩa | Thường gặp ở đâu |
|---|---|---|
| 習字 (shuji) | Học viết chữ. Nhìn mẫu và luyện viết cho đúng, cho đẹp | “O-shuji”, “lớp shuji” |
| 書道 (shodo) | Nghệ thuật thể hiện cái đẹp và cảm xúc qua chữ viết. Gồm cả sáng tác tác phẩm và học nhiều kiểu chữ | “Lớp shodo”, giờ nghệ thuật ở cấp 3, triển lãm |
| 書写 (shosha) | Tên giờ học trong môn Quốc ngữ ở trường, để học hình dáng chữ và thứ tự nét | Môn Quốc ngữ ở tiểu học và THCS |
| 硬筆 (kohitsu) | Viết bằng dụng cụ viết cứng như bút chì, bút mực. Còn gọi là “kakikata” (viết là かきかた hoặc 書き方) | “Lớp kakikata”, “pen shuji” (luyện chữ bút mực) |
| 毛筆 (mohitsu) | Viết bằng bút lông và mực tàu | Kakizome (viết chữ đầu năm), giờ shuji ở trường |
Cách dùng các từ này hơi khác nhau tùy lớp và tùy vùng. Ở đây chúng tôi tóm tắt theo nghĩa thông dụng nhất.
Shuji và shodo khác nhau thế nào
Khác biệt lớn nhất là ở mục đích.
- Shuji có mục đích “viết được chữ đúng, đẹp và dễ đọc”. Chủ yếu là luyện viết theo mẫu.
- Shodo có mục đích “thể hiện bằng chữ viết”. Sau khi nắm vững cách viết cơ bản, con sẽ viết tác phẩm mang dấu ấn riêng và học nhiều kiểu chữ khác nhau.
Dù vậy, ở lớp dành cho trẻ em, cả “shuji” lẫn “shodo” đều bắt đầu từ những điều cơ bản (tư thế, cách cầm bút, thứ tự nét, hình dáng chữ). Tên gọi khác nhau, nhưng những gì các con học ở bậc tiểu học gần như giống nhau.
Giờ “shosha” ở trường học gì, khi nào?
Trong môn Quốc ngữ ở tiểu học có giờ “shosha”. Theo Chương trình giáo dục quốc gia của Nhật Bản, kohitsu (bút chì) học từ lớp 1, mohitsu (bút lông) học từ lớp 3.
| Lớp | Nội dung chính |
|---|---|
| Lớp 1–2 | Cách cầm bút chì, tư thế ngồi; thứ tự nét và hình dáng chữ hiragana, katakana, kanji (kohitsu) |
| Từ lớp 3 | Ngoài kohitsu, học thêm mohitsu (cách cầm bút lông, cách viết chấm và nét; các kỹ thuật tome – dừng nét, hane – hất nét, harai – kéo nét) |
| Nghỉ đông | Kakizome (viết chữ đầu năm; lớp 1–2 thường viết bút chì, từ lớp 3 thường viết bút lông) |
Luyện bút lông cũng giúp chữ viết bút chì trong vở và bài kiểm tra đẹp hơn. Bởi trải nghiệm viết cẩn thận từng nét dừng, hất, kéo bằng bút lông sẽ tạo nên khả năng viết chữ bút chì ngay ngắn. Ngược lại, nếu cách cầm bút chì và tư thế chưa đúng thì viết bút lông cũng không tốt. Bút chì và bút lông cùng tiến bộ song song.
4 điểm cần lưu ý khi chọn lớp
- Có dạy cả kohitsu (bút chì) không
Chữ của con được nhìn thấy nhiều nhất là chữ trong vở và bài kiểm tra. Hãy kiểm tra xem ngoài bút lông, lớp có hướng dẫn kỹ cả bút chì không.
- Có thứ tự học phù hợp với độ tuổi không
Với các bé lớp lá và lớp nhỏ ở tiểu học, dùng mực tàu ngay từ đầu có thể khiến con chán vì bẩn hay thất bại. Lớp có thứ tự bắt đầu từ bút chì rồi mới đến bút lông sẽ yên tâm hơn.
- Có thể làm cả bài tập của trường (như kakizome) không
Nếu được lớp hướng dẫn cả bài shosha và luyện kakizome của trường thì rất yên tâm.
- Có mục tiêu không
Có mục tiêu “lần tới đến đây” như kỳ thi lên cấp kyu/đẳng dan hay cuộc thi sẽ tạo động lực để con duy trì.
Câu hỏi thường gặp
Với trẻ em, nên chọn shuji hay shodo?
Ở bậc tiểu học, không cần quá bận tâm về sự khác nhau của tên gọi. Dù là lớp nào, các con cũng bắt đầu từ những điều cơ bản: tư thế, cách cầm bút, thứ tự nét và hình dáng chữ. Thay vì tên lớp, nên chọn theo việc có dạy cả bút chì không và có thứ tự học phù hợp với độ tuổi không.
“Lớp kakikata” và “lớp shuji” có khác nhau không?
“Kakikata” thường chỉ kohitsu – viết bằng bút chì hay bút mực. Lớp kakikata thường thiên về bút chì, lớp shuji thường thiên về bút lông, nhưng cũng có lớp dạy cả hai. Khi học thử, hãy hỏi xem lớp dạy loại nào và dạy đến đâu.
“Pen shuji” là gì?
Là luyện viết chữ đẹp bằng bút bi hay bút mực. Đây là một dạng kohitsu, người lớn cũng thường học. Với trẻ em, thường bắt đầu từ kakikata bằng bút chì.
Nên bắt đầu học từ mấy tuổi?
Kakikata bằng bút chì từ năm lớp lá mẫu giáo, bút lông (mực tàu) từ khoảng tháng 1 của năm lớp lá. Chi tiết xin xem Học Thư pháp (Kakikata Shodo) từ mấy tuổi?.
Buổi học thử làm những gì?
Buổi học thử Kakikata Shodo của Kodomo School miễn phí (khoảng 20 phút), chỉ cần mang dụng cụ viết. Quý phụ huynh hãy cùng con cảm nhận không khí lớp học và sự phù hợp với giáo viên.
Bút chì hay bút lông, viết cẩn thận là trong lòng thấy nhẹ nhõm liền!
Người viết bài
Taito MoritaHiệu trưởng Kodomo School (Công ty Morita Group)
Thầy kế thừa "Morita Juku" được thành lập tại Toyohashi năm 1972. Thông qua Soroban, Thư pháp và Mỹ thuật tại khoảng 90 lớp học ở Aichi, Shizuoka và trung tâm tại Hà Nội (Việt Nam), thầy nuôi dưỡng ở các con "sức mạnh tin vào chính mình". Thầy cũng diễn thuyết và tổ chức hội thảo về giáo dục.
Lời chào của thầy hiệu trưởngDiễn thuyết & hội thảoCập nhật: 11/10/2026
Góc phụ huynh
Bài viết về Kakikata Shodo
Tìm lớp học
Lớp Thư pháp (shuji) tại thành phố của bạn
Hãy bắt đầu với buổi học thử miễn phí
Học thử Soroban và Thư pháp miễn phí (khoảng 20 phút, chỉ cần mang theo bút viết). Học thử Mỹ thuật 40 phút, phí 1.000 yên (không cần mang gì). Quý phụ huynh hãy cùng bé cảm nhận không khí lớp học và xem bé có hợp với giáo viên không nhé.